Phỏng vấn ARENA MULTIMEDIA

Mr. Thắng (CGExpress): Chào ông, ông có thể giới thiệu một chút về ARENA Multimedia với bạn đọc CGExpress được không?

Mr. Thơ (Giám đốc ARENA MULTIMEDIA tp. HCM): Chào bạn, ARENA là chương trình đào tạo cao cấp và đầy đủ nhất hiện nay bao quát tất các các khía cạnh của Mỹ thuật Đa phương tiện của tập đoàn giáo dục APTECH của Ấn Độ, ở Việt Nam hiện nay có 7 chương trình của ARENA.

Tập đoàn APTECH có 2 sản phẩm giáo dục, thứ nhất là lập trình viên quốc tế APTECH và thứ hai là đồ họa đa phương tiện ARENA. Chúng tôi đã mua lại quyền khai thác chương trình đào tạo đồ họa đa phương tiện này của APTECH, các trung tâm ARENA khác ở Việt Nam cũng vậy, đều mua lại quyền khai thác chương trình đào tạo này từ APTECH.

Hiện nay, trên thế giới có nhiều trung tâm đào tạo gắn liền với thương hiệu Arena, ngay cả ở VN cũng thế,  vậy liệu Arena Multimedia ở Việt Nam khác gì với các trung tâm khác?

Dĩ nhiên là có sự khác biệt chứ, mỗi trung tâm lại có một cách làm khác nhau, riêng chương trình hiện nay chúng tôi đang giảng dạy tại Arena Multimedia thì có khoảng 70% là lấy từ chương trình của ARENA Ấn Độ, còn lại 30% là do chúng tôi biên soạn dựa theo thực tế tại môi trường đào tạo và làm việc ở Việt Nam. Nói một cách khác, chương trình khung của ARENA gốc chính là cái sườn cho chương trình đào tạo và chúng tôi bổ sung thêm các chi tiết cho hoàn chỉnh.

Điểm khác biệt chủ yếu của Arena Multimedia chính là chúng tôi chủ trương dạy thực hành ngay từ đầu, chứ không dành nhiều thời gian cho lý thuyết, vì người ta có thể tự tìm hiểu lý thuyết qua sách vở và các môi trường đào tạo khác như ở đại học hay trên mạng. Giáo viên Arena Multimedia đều phải đáp ứng tiêu chí là hiện họ đều đang đi làm ở các vị trí khác nhau như trưởng phòng / phó phòng thiết kế,… để họ có thể đưa các đòi hỏi thực tế trong công ty bổ sung vào chương trình khung của ARENA Ấn Độ.

Tức là Arena Multimedia giúp các học viên làm quen với workflow chuyên nghiệp?

Đúng rồi, chúng tôi đưa workflow (quy trình làm việc) ở các công ty vào công tác đào tạo để các học viên ARENA làm quen dần và họ có thể làm việc ngay sau khi ra trường. Chương trình đào tạo của chúng tôi có 4 học kỳ, nhưng có những người chỉ mới học xong nửa học kỳ đã có thể đi làm thêm tại các công ty đồ họa đa phương tiện. Tức là mỗi giai đoạn chúng tôi cố gắng hoàn thiện một mốc kỹ năng nào đó cho học viên.

Chẳng hạn như học xong học kỳ I các bạn có thể làm được công tác thiết kế logo, poster, bao bì… Học kỳ II là quay phim, biên tập video và audio. Học kỳ 3 nặng hơn một chút vì sẽ học về 3D, sẽ đi sâu vào dựng mô hình 3D và trang trí nội thất. Học kỳ 4 sẽ học về thiết kế web và hoàn thiện các kỹ năng đã học ở các học kỳ trước của khóa học.

Theo tôi được biết, ở các nước tiên tiến, họ đào tạo 2D thì chỉ chuyên về 2D, các SV sẽ chỉ cần biết 2D mà không cần phải biết 3D, thậm chí là những ứng dụng 3D đơn giản nhất. Còn nếu là 3D thì sẽ chỉ chuyên về 3D mà không cần quan tâm nhiều về 2D. Thậm chí trong 2D họ có thể chỉ cần biết Photoshop mà không cần phải thành thạo Illustrator hay InDesign… Mục đích là để càng chuyên sâu thì các designer sẽ càng làm công việc của họ tốt hơn. Như vậy, liệu cách đào tạo ôm đồm nhiều thứ quá như thế của Arena Multimedia có đi ngược với xu hướng đào tạo chuyên sâu hiện nay hay không?

À, trong nghề đồ họa đa phương tiện thì đòi hỏi người thiết kế không chỉ chuyên sâu ở lĩnh vực mà anh ta đang làm mà còn đòi hỏi phải có một số vốn kiến thức và am hiểu nhất định về những chuyên môn liên quan. Trong 4 học kỳ, chúng tôi luôn cố gắng để các học viên có thể tiếp nhận kiến thức đủ để làm việc. Ngoài ra thì chương trình khung của ARENA cũng rất hay và hợp lý ở chỗ các môn học trước sẽ hỗ trợ các môn học sau, nhờ vậy các học viên sẽ tiến bộ theo từng giai đoạn.

Tất nhiên, chúng tôi cũng biết rằng trong thời buổi này đòi hỏi chuyên sâu hóa kiến thức, không có ai vừa có thể kham nổi 2D vừa làm tốt 3D được, tức là họ sẽ phải chọn một trong hai chuyên môn 2D hoặc 3D mà thôi. Nhưng nền tảng thì phải biết, chẳng hạn như nếu anh chuyên về 2D thì anh cũng cần phải có một khái niệm nào đó về 3D chứ anh không thể mù mờ quá về nó để không thể hình dung nổi phối cảnh không gian của một bản thiết kế được. Cũng chính vì thế mà chúng tôi phải đưa thêm 30% chương trình đào tạo riêng của mình kết hợp với 70% chương trình khung của ARENA Ấn Độ.

Sau 4 học kỳ chính thức, chúng tôi có tổ chức thêm một học kỳ nữa gọi là học kỳ chuyên ngành, nhằm giúp học viên ra trường có thể làm việc ngay mà nơi tuyển dụng không cần đào tạo lại nữa. Trong tương lai, chúng tôi sẽ hoàn thiện học kỳ chuyên ngành này, để tập trung đào tạo chuyên sâu cho các bạn học viên vào một ngành nào đó thôi. Hiện nay học kỳ chuyên ngành này đang tập trung đào tạo chuyên sâu vào 8 chuyên ngành khác nhau dành cho các học viên đã học xong 4 học kỳ trong chương trình đào tạo của Arena Multimedia.

Sau khi các bạn học xong 4 học kỳ chính thức của ARENA, các bạn đã có thể tự làm việc và biết mình sẽ làm được gì rồi, khi đó các bạn có thể tự chọn cho mình một chuyên ngành để đi sâu vào làm việc và khi đó họ có thể chọn học thêm 1 học kỳ chuyên ngành nữa mà chúng tôi đào tạo liên thông sau đó. Thậm chí sau khi ra trường và đi làm, nếu các học viên thấy cần bổ sung kiến thức chuyên sâu họ vẫn có thể quay lại học thêm học kỳ chuyên ngành trong hệ thống đào tạo của chúng tôi.

Có một thực tế tích cực là hầu hết các bạn học viên hiện nay đã chủ động đi làm thêm ngay từ khi còn đi học tại đây, thậm chí các bạn đã đi làm ở các công ty thiết kế ngay cả khi còn chưa tốt nghiệp ở Arena Multimedia nữa.

Ở giáo dục đại học và cao đẳng ở Việt Nam đang mắc phải một hạn chế là đào tạo không gắn liền với quy trình làm việc thực tiễn, nặng về lý thuyết nhưng thiếu khả năng ứng dụng và kỹ năng làm việc chuyên nghiệp. Có nhiều trung tâm đồ họa hiện nay chỉ chú trọng vào đào tạo phần mềm, thứ mà ai cũng có thể tự học được. Trong khi cái mà các học viên và sinh viên cần hiện nay là ứng dụng phần mềm đó làm việc như thế nào trong thực tế? Thế còn Arena Multimedia thì sao?

Tại trung tâm của chúng tôi, mỗi học kỳ đều có một vài môn lý thuyết bổ sung cho các kỹ năng phần mềm, chúng tôi cũng có điều chỉnh một chút bằng cách tăng thêm 15% số tiết dành cho các lý thuyết ứng dụng. Đúng như bạn nói, nói chung thì các trường đại học ở Việt Nam hiện chỉ đang chú trọng nhiều đến lý thuyết và xem nhẹ thực hành (hoặc chỉ thực hành cho có lệ thôi).  Còn các trung tâm thì ngược lại, họ lại chỉ chú trọng đào tạo phần mềm mà không trang bị nhiều về các nền tảng lý thuyết cho học viên. Đó là một thực tế đáng buồn ở giáo dục chuyên nghiệp Việt Nam từ trước tới nay.

Bản thân tôi trước khi chuyển về làm việc cho Arena Multimedia, tôi cũng từng có 15 năm giảng dạy ở các trường đại học và các trung tâm khác, nên tôi cũng biết và nhận ra những lỗ hổng này trong công tác đào tạo. Nên sau khi được tiếp cận chương trình của ARENA tôi nhận ra chương trình này khá hợp lý với nhu cầu đào tạo thực tiễn hiện nay, và sau khi triển khai đưa vào giảng dạy thì chúng tôi có một vài bổ sung để hoàn thiện thêm cho phù hợp với tình hình thực tiễn ở Việt Nam.

Vâng, dù chương trình đào tạo có sát sườn với thực tế như ông nói. Nhưng theo tôi được biết, hiện nay các học viên khi vào các trung tâm đào tạo ngắn hạn thì ngoài việc thu lượm kiến thức họ còn mong muốn được tạo điều kiện để có việc làm sau khi ra trường. Arena Multimedia có mục tiêu dài hạn nào khác không? Chẳng hạn như có hỗ trợ gì để giúp các học viên tự “bơi” hay vẫn lặp lại mô hình cứng nhắc kiểu liên kết với doanh nghiệp cụ thể trong ngắn hạn như nhiều trung tâm đang áp dụng hiện nay?

Bạn nói đúng, chúng tôi hiện nay vẫn luôn có bộ phận làm việc để giữ liên hệ với các doanh nghiệp và các nhà tuyển dụng để hỗ trợ các bạn học viên sau khi ra trường. Nhưng có một thực tế tích cực là hầu hết các bạn học viên hiện nay đã chủ động đi làm thêm ngay từ khi còn đi học tại đây, thậm chí các bạn đã đi làm ở các công ty thiết kế ngay cả khi còn chưa tốt nghiệp ở Arena Multimedia nữa.  Tuy nhiên, bạn chỉ nói đúng một phần thôi. Thị trường multimedia (đa phương tiện) hiện nay rất rộng lớn, thậm chí mình không đáp ứng nổi nhu cầu nhân lực của thị trường sôi động này.

Nghề này có một đặc điểm mà chính các doanh nghiệp và các công ty thiết kế cũng nhận ra, chính vì vậy mà họ luôn giữ liên hệ với chúng tôi để tuyển dụng các học viên. Đó chính là những người làm thiết kế tại các lĩnh vực này hầu như sẽ không chịu ngồi lâu tại một vị trí đâu, nghĩa là họ cứ làm theo kiểu nhảy cóc, họ làm ở công ty này 2-3 tháng lại nhảy qua công ty khác có chế độ và môi trường làm việc tốt hơn,…

Do vậy nên khi một công ty tuyển dụng một học viên vào làm ở một vị trí nào đó trong năm nay thì có thể nửa năm tới hoặc vài ba tháng tới họ vẫn quay lại trung tâm để tuyển một học viên khác vào vị trí ấy sau khi người kia đã chuyển qua bộ phận khác hoặc thậm chí là công ty khác. Đặc thù này xuất phát từ đặc điểm của những người làm thiết kế: Năng động, sáng tạo và sẵn sàng thay đổi…

Nhu cầu thực tế đối với các sản phẩm đào tạo multimedia hiện nay đang rất lớn, chẳng hạn như các thiết kế ứng dụng cho các sản phẩm di động của Apple như iPhone, iPod, iPad… hoặc các nền tảng di động khác như Google Android vẫn đang tiếp tục “khát” nhân lực. Hiện nay ở Việt Nam đã bắt đầu mọc lên các công ty chuyên viết ứng dụng cho các nền tảng di động kiểu này, các công ty này chuyên gia công ứng dụng cho các công ty và tập đoàn nước ngoài, thậm chí là gia công cho Apple.

Thực tế thì hiện nay cũng là thời đại của các thiết bị di động, và xu hướng này diễn ra một cách tất yếu. Các công ty này có tới chỗ chúng tôi tham quan và tuyển người làm, chúng tôi luôn giữ những mối liên hệ này không chỉ cho nhu cầu làm việc của các học viên mà còn cho nhu cầu cập nhật chương trình đào tạo của chúng tôi nữa.

Vậy khi tuyển dụng học viên vào học, phía trung tâm có yêu cầu gì thêm đối với các học viên không hay chỉ cần họ có đam mê đồ họa đa phương tiện là đủ? Tức là Arena Multimedia có sàng lọc đầu vào hay không?

Có chứ, do đặc thù năng động và sáng tạo nhằm bắt kịp các xu hướng và trào lưu của thời đại trong lĩnh vực multimedia, nên chúng tôi yêu cầu các bạn phải có những hiểu biết nhất định về lĩnh vực mà họ muốn được học. Chẳng hạn như vì sẽ phải học quay phim và biên tập video, nên chúng tôi cần họ phải biết sơ về ít nhất 3 diễn viên nam, 3 diễn viên nữ, họ đóng phim nào và đoạt giải gì? Bởi vì đặc thù của ngành multimedia là nó phục vụ cho lĩnh vực giải trí đa phương tiện, nên các bạn đã đam mê thì phải có những hiểu biết và cập nhật nhất định về lĩnh vực mà họ sẽ học.

Bên cạnh đó, bạn học về đồ họa nên dĩ nhiên phải có chút hiểu biết cơ bản về đồ họa, biết phân biệt cái nào đẹp, nhưng không nhất thiết bạn làm multimedia thì phải vẽ đẹp, chẳng hạn như bạn muốn làm quay phim thì đâu cần phải vẽ tay giỏi? Tức là chúng tôi sẽ tuyển đầu vào theo tiêu chí cảm nhận nghệ thuật và tư duy logic thông qua một bài test nhỏ khoảng 20 câu, các câu hỏi trong bài test này đề cập đến đủ thứ, thậm chí là cả thơ văn và toán học (kiểu tư duy logic), tức là người nào có một chút ít kiến thức cơ bản về nghệ thuật và logic cộng với đam mê multimedia thì đều có thể được nhận vào học.

Theo tôi được biết, hiện nay các trung tâm đồ họa như POLYGON hay Raffles đều đang theo đuổi việc cập nhật giáo trình với các xu hướng thực tế, cũng như việc cập nhật các phần mềm đưa vào giảng dạy (dù phải thừa nhận hầu hết là các phần mềm lậu, không có bản quyền). Vậy liệu Arena Multimedia có theo đuổi xu hướng cập nhật trong công tác đào tạo như thế hay không?

Dĩ nhiên, chúng tôi luôn cập nhật ở khả năng có thể cho chương trình đào tạo. Chẳng hạn như hiện nay chúng tôi đang sử dụng các giáo trình và phần mềm Adobe CS4, 3ds Max 2010… Dĩ nhiên là việc cập nhật này gắn liền với việc cập nhật phần cứng, chúng tôi cũng phải tính toán sao cho việc cập nhật phù hợp chứ không ảnh hưởng đến hiệu năng phần cứng. Ở góc độ kinh tế, chúng tôi phải cân bằng việc nâng cấp phần cứng và nâng cấp phần mềm gắn liền với chi phí đào tạo, nghĩa là cần phải có thời gian khấu hao cho thiết bị. Một phòng máy tính trung bình sẽ được đưa vào sử dụng trong vòng 2-3 năm và chúng tôi luôn cố gắng nâng cấp phần cứng đáp ứng kịp nhu cầu đào tạo của mình.

Có những nơi mỗi năm họ lại đổi mới sản phẩm (và đổi mới yêu cầu), nhưng cũng có những nơi vẫn giữ nguyên nhu cầu về sản phẩm. Chúng tôi có hai nguyên tắc chính, nguyên tắc thứ nhất là thực hành, nguyên tắc thứ hai là giúp học viên tự phát triển kỹ năng khai thác tài nguyên từ internet, để họ tự nâng cấp mình.

Ngoài ra, chúng tôi tập trung vào việc giúp họ làm quen với môi trường team-work (làm việc theo nhóm). Chỉ có học kỳ đầu tiên (trong 6 tháng đầu) chúng tôi cho phép các em tự làm bài đơn lẻ, còn từ học kỳ thứ 2 trở đi thì các em sẽ bắt đầu làm việc và thực hành theo nhóm.

Do đặc thù của đồ họa và multimedia rất tốn kém về trang thiết bị và chi phí học tập, vậy ngoài sự chuẩn bị của học viên thì liệu trung tâm có thêm sự hỗ trợ nào để khuyến khích các học viên qua các hình thức như học bổng hay hỗ trợ vay mượn học phí?

Hiện nay Arena Multimedia có cấp học bổng cho các học viên học giỏi, ngoài ra chúng tôi hỗ trợ thêm cho các bạn khi in ấn với giá thích hợp hơn, chẳng hạn như ở ngoài in hết 400 ngàn thì các học viên tại đây sẽ được tính chi phí in chỉ khoảng 200 ngàn thôi. Chẳng hạn như khi các bạn học về quay phim, chúng tôi có trang bị cho các bạn một số máy quay phim để các bạn làm bài, thực tập và làm đồ án.

Đó là những hỗ trợ trong và sau khi học, nhưng liệu phía Arena Multimedia có hỗ trợ gì cho người học ngay trong quá trình nhập học hay không?

Có chứ, chúng tôi có những buổi học miễn phí đầu khóa học, nhằm giới thiệu với các bạn đang quan tâm tới nghề này nhưng chưa quyết định học hay không. Chúng tôi mở ra chương trình Let’s ARENA nhằm cung cấp khoảng 7-8 buổi học miễn phí để họ có thể tiếp cận với phương thức đào tạo Arena Multimedia.

Sở dĩ như vậy là do chúng tôi tâm niệm rằng, trong khoảng thời gian 2 năm như vậy, rất khó để có thể cung cấp toàn diện các kỹ năng như ở bậc đại học, mà chúng tôi phải tận dụng tối đa quỹ thời gian này để cung cấp những nền tảng cơ bản cho các học viên. Bên cạnh đó, chúng tôi còn phải tăng gấp đôi số tiết cho những môn như lý thuyết đồ họa và nghệ thuật như vẽ tay, hình họa cũng là để các bạn có thêm thời gian làm quen với lĩnh vực multimedia.

Một phần cũng do các học viên đến từ những trình độ khác nhau, nên chúng tôi cần thêm thời gian để các bạn bắt kịp nhau và cân bằng tương đối ở mức độ tiếp thu, còn việc phát huy là tùy thuộc vào năng lực và sự nỗ lực của cá nhân từng học viên.

Trên thực tế, có một điều mà tôi biết nhiều người hiện nay vẫn đang băn khoăn là giá trị bằng cấp. Vậy hiện nay phía Arena Multimedia đang cung cấp những văn bằng / tín chỉ gì cho các học viên sau khi ra trường? Giá trị và phạm vi sử dụng của nó ra sao?

Sau 2 học kỳ đầu (kéo dài 1 năm), bạn có thể lấy bằng Diploma In Multimedia (DIM), bằng này chỉ có ý nghĩa chứng nhận bạn hoàn tất 1 năm học và có thể đi làm chứ không có giá trị gì trong thực tế.  Còn nếu hoàn tất khóa học 4 học kỳ bằng cách học tiếp 2 học kỳ nữa, bạn sẽ được cấp bằng Advance Diploma in Multimedia (ADIM) do Arena Multimedia (Ấn Độ) cấp, bằng này có giá trị hơn và được một số trường đại học công nhận và cho phép liên thông, chẳng hạn như với đại học RMIT tại Việt Nam.

Ngoài giá trị dựa trên uy tín của chúng tôi đối với môi trường đào tạo và làm việc trong nước, chúng tôi còn có chương trình liên thông với các trường đại học nước ngoài - sau khi học 2 năm, sinh viên có thể học tiếp 1-2 năm để lấy bằng cử nhân Mỹ thuật Đa phương tiện tại Curtin University of Technology (Australia), Oxford Brookes University (Singapore) và Whitecliffe Collecge of Art & Design để lấy bằng Cử nhân Mỹ thuật  Đa phương tiện (Bachelor in Multimedia). Chúng tôi đang hướng tới việc nâng cao giá trị văn bằng của mình theo một lộ trình cụ thể và dĩ nhiên là cần phải có thời gian.

Xin cám ơn ông đã tạo điều kiện giúp đỡ và hỗ trợ CGExpress hoàn tất bài phỏng vấn này. Chúc ARENA Multimedia ngày càng phát triển, mang lại nhiều lợi ích và kiến thức cho các học viên trong lĩnh vực mỹ thuật đa phương tiện nói chung và đồ họa nói riêng.